Nederland kampte de afgelopen weken met een neerslagtekort van meer dan 130 millimeter, een van de droogste perioden in jaren. Waterschappen stelden onttrekkingsverboden in, drinkwaterbedrijven zagen het verbruik stijgen en gazons werden geel. De meeste tuiniers reageren hetzelfde: dagelijks gieten, in de hoop dat het helpt. Dat is precies wat je niet moet doen.
Water geven op het verkeerde moment is water weggooien
Wie zijn tuin in de middag natsproeiert, verspilt letterlijk water. Bij temperaturen boven de twintig graden verdampt tot vijftig procent voordat het water de wortels bereikt. Koud kraanwater op warme bladeren kan bovendien brandplekken geven bij gevoelige planten.
Het goede moment is vroeg in de ochtend, voor negen uur. De temperatuur is laag, de wind ligt stil en het water bereikt rustig de wortels voordat de zon zijn werk doet. Lukt dat niet? Na zeven uur s avonds is ook acceptabel, al verdienen bladeren die s nachts nat blijven geen extra aandacht bij schimmelgevoelige planten.
Een keer per week diep wateren werkt beter dan dagelijks een scheutje
Dit klinkt tegendraads, maar het klopt. Wie dagelijks een beetje water geeft, moedigt wortels aan om vlak onder het oppervlak te groeien. Die wortels drogen als eerste uit zodra het warm wordt. Door eens per week grondig water te geven, 15 tot 20 liter per vierkante meter, dwing je planten dieper te wortelen. Die diepere wortels bereiken grondvocht dat het oppervlak al lang kwijt is.
Wil je weten of je tuin aan de beurt is? Steek een vinger vijf centimeter de grond in. Vochtig? Dan kun je wachten. Kurkdroog? Dan is het tijd. Een druppelslang, ook wel soaker hose, helpt enorm: die geeft water langzaam en direct aan de wortels en verbruikt 30 tot 50 procent minder dan een gewone sproeier.
Wil je ook de rest van je buitenruimte optimaal inrichten voor warme zomers? Lees dan ook hoe je van je tuin een sfeervolle avondplek maakt - het begint bij goed nadenken over de inrichting.
Je regenton verdient meer aandacht dan die nu krijgt
Een regenton van 200 tot 500 liter kost tussen de dertig en tachtig euro en staat in een middag geinstalleerd. Wie een dak heeft van vijftig vierkante meter, vangt bij twee millimeter regen al honderd liter op. In een gemiddelde Nederlandse zomer dekt een regenton zo 30 tot 60 procent van de tuinbehoefte.
Praktisch: zet hem op een verhoging zodat je een gieter eronder kunt hangen. Een kraantje onderaan maakt het vullen makkelijker. Milieu Centraal heeft een goed overzicht van waterbesparende maatregelen voor thuis, inclusief rekenhulpen voor jouw specifieke situatie.
Deze planten redden het wel bij hitte en droogte
Niet elke plant heeft dezelfde waterbehoefte. Hortensia en varens zijn waterhongerig; lavendel, salie en sedum veel minder. Als je in een droge periode toch iets nieuws wilt planten, zijn dit de slimme keuzes:
- Lavendel en salie - droogtebestendig, ruiken goed en trekken vlinders aan
- Sedum en ijsplant - vetplanten voor buiten, nauwelijks water nodig
- Kogeldistel - indrukwekkend in de border, verdraagt langdurige droogte
- Siergras - gaat bij ernstige droogte in slaapstand, maar hergroeit na regen volledig
- Tijm als bodembedekker - houdt bodemvocht vast, is eetbaar en staat al snel dicht
Dit soort planten past ook goed in een organische tuinstijl waarbij de natuur zoveel mogelijk het werk doet.
Je gazon wordt geel en dat is eigenlijk prima
Een geel gazon in augustus is geen dood gazon. Gras gaat bij langdurige droogte in slaapstand: de sprieten worden geel of bruin, maar de wortels blijven in leven. Na twee of drie flinke buien herstelt een gezond gazon volledig, soms binnen een week.
Wat je wel kunt doen: maai hoger dan normaal. Een maaihoogte van zes tot zeven centimeter beschermt de bodem tegen uitdroging en geeft de wortels meer schaduw. Wie het gazon echt groen wil houden, geeft het eens per week vijftien liter per vierkante meter. Elke dag een beetje watergeven heeft weinig effect.
Op de lange termijn is een microklavergazon of kruidengazon een alternatief dat droogte beter doorstaat, minder water vraagt en ook goed is voor insecten. Als je wilt weten welke planten biodiversiteit stimuleren, lees dan ons artikel over bijen, vlinders en vogels naar je tuin lokken. Het KNMI houdt een actuele droogtemonitor bij die inzicht geeft in hoeveel neerslagtekort er in jouw regio is.
Drie dingen die je morgen al anders kunt doen
Droogte vereist geen grote verbouwing van je tuin, maar wel andere gewoonten. Drie concrete stappen die direct effect hebben:
- Stel je slang of sproeier in op vroeg in de ochtend, voor je ontbijt.
- Koop een regenton als je er nog geen hebt - al bij tien millimeter regen vangt een basismodel genoeg voor meerdere gietbeurten.
- Controleer je gazon: geel is geen signaal dat je meer moet doen, maar dat de zomer zijn werk doet. Wacht rustig af.
Een droge tuin is niet per se een kapotte tuin. Wie weet wanneer hij ingrijpt en wanneer hij het gewoon laat gaan, houdt aan het einde van de zomer net zo veel groen als zijn buurman - maar met een fractie van het water.